Vai Trò CS-Trung Quốc trong Chiến Tranh Việt Nam, 1954-1963
Nhất Thanh
June 10, 20140 Bình Luận
Trung Quốc đã đóng
một vai trò quan trọng giúp đỡ Hồ Chí Minh thành công trong mặt trận chống Thực
Dân Pháp cũng như ký hiệp định Geneva chia đôi VN 1954.
Trong những thập niên sau cuộc
họp mặt Geneva, Bắc Kinh vẫn tiếp tục bành trướng ảnh hưởng trong những sự thay
đổi của Việt Nam. Trong quá trình của cuộc họp mặt Geneva, CSVN không ngừng bám
theo cũng như “xin” CS-Trung Quốc giúp đỡ và tiếp viện để củng cố quyền lực
Đảng CSVN tại miền Bắc, thành lập cũng như huấn luyện quân đội CSVN, thi hành
dự án Cải Cách Ruộng Đất, tu chính lại Đảng CSVN, củng cố bộ chính trị Bắc
Việt, quản lý thành phố lớn và tái tạo nền kinh tế. Và như đã biết, Bắc Kinh đã
cho Fang Yi lãnh đạo một đoàn Trung Quốc Kinh Tế Gia đến miền Bắc Việt Nam.
Theo tài liệu Quân
Sử của Bộ Trung Hoa Quân Mưu (Chinese Military Advisory Group-CMAG), ngày 27
tháng 6, 1955, Võ Nguyên Giáp người nắm binh quyền Bắc Việt đã âm thầm đến Bắc
Kinh trong vai trò đại biểu CSVN với sự giúp đỡ của người cầm đầu CMAG ở Việt
Nam là Wei Guoqing. Võ Nguyên Giáp bàn thảo với Bộ Trưởng Quốc Phòng Trung Hoa
Minister Peng Dehuai, và tướng Petroshevskii, một Quân Mưu cao cấp của Liên Xô
tại Trung Quốc, về dự án tái tạo quân đội của Đảng CSVN và những dự án chiến
tranh trong tương lai. Đại Biểu CSVN ghé thăm Trung Hoa Hạm Đội Bắc Hải trước
khi trở về Hà Nội vào giữa tháng 7.
Trong quá trình đól, ngày 15 tháng 10,
1955, Võ Nguyên Giáp lại âm thầm dẫn đầu một phái đoàn đại diện sang Trung
Quốc, và đã bàn với Peng Dehuai và Tướng Quân Liên Xô Gushev kỳ này cũng là về
những dự án củng cố quân sự và quân đội của CSVN cũng như chiến lược tương lai.
Đoàn đại biểu CSVN đã tham quan những Trung Tâm Quân Sự Trung Hoa, quân trường
và nhìn Quân Đội Trung Hoa học tập trước khi trở về Bắc VN vào ngày 11 tháng 12.
Tài Liệu Quân Sử
của CMAG, ghi rõ rằng trong suốt 2 quá trình sang Bắc Kinh của Giáp, Giáp đã
báo cáo “thành công ký kết” với CSTQ và Liên Xô “trên những điều chính.” Nhưng
lại không giải thích tại sao Giáp lại mau lẹ ghé thăm lần thứ 2 đến Bắc Kinh
sau không xa chuyến âm thầm thứ nhất, và tại sao sự hiện diện phía Liên Xô lại
khác với lần đầu.
Có lẻ sư bàn thảo lần thứ nhất của Giáp, đã bỏ lại sau lưng
vài vấn đề chưa giải quyết. Sự thật thì, theo tài liệu tham khảo của Quảng Đông
Đại Học Xã Hội Học, thì Trung Hoa và Liên Xô đã có sự bất đồng ý kiến về dự án
làm sao thống nhất Việt Nam. Cố Vấn LiênXô ủng hộ sự hoà bình chung sống giữa
Nam, Bắc Việt Nam, kêu gọi Hà Nội ” thống nhất đất nước qua và trong dự án Hoà
Bình Độc Lập Dân Chủ Hoá”, ngược lại thì phía Trung Hoa cho rằng “tại vì sự phá
hoại của chế độ quân chủ nên không thể nào thống nhất Việt Nam qua cái gọi dân
chủ bầu cử như đã viết trong Hiệp Định Geneva, và như vậy con đường duy nhất là
CS-Bắc Việt nên chuẩn bị cho một chiến tranh sắp tới”.
Ngày 24 Tháng 12,
1955, CSTQ quyết định rút Bộ Quân Mưu CMAG ra khỏi Vietnam; Peng Dehuai đã cho
Võ Nguyên Giáp biết cái quyết định này. Tới vào giữa tháng 3, 1956, cán bộ cuối
cùng của CMAG đã rời khỏi CSVN. Để thay thế Bộ Quân Mưu CMAG, Bắc Kinh đã gửi
đến một Ban Quân Mưu nhỏ hơn dưới quyền của Hoàng Văn Quân để giúp đỡ CSVN.
Sự thay đổi này đã
dẫn đến nhiều cuộc tranh luận lớn trong nội bộ ban lãnh đạo CSVN 1956, về quyết
định “người nào sẽ phải gánh vác trách nhiệm về bắt trước dự án Cải Cách Ruộng
Đất của Trung Quốc từ năm 1953” . Trường Chinh, Tồng Thư Ký Đảng CSVN, người đã
lãnh đạo trong cuộc Cải Cách Ruộng Đất, đã bị cách chức tại Quốc Hội Trung Ương
vào tháng 9, 1956. Lê Duẫn, lên thay thế lãnh chức vụ Tổng Thư Ký CSVN, đã chỉ
chứng Trường Chinh, tội danh thi hành Cải Cách Ruộng Đất của Trung Quốc với
Việt Nam bất chấp những sự thật xảy ra tại Việt Nam.
Sự thất bại của Cải
Cách Ruộng Đất đã khiến trong Đảng CSVN biết rõ là con đường thống nhất Việt
Nam, như trong Hiệp Định Geneva bầu cử Dân Chủ, đã không thể thực thi. Khi cái
hy vọng thống nhất bằng lòng dân qua bầu cử của Đảng CSVN bị sụp đổ, thì CSVN
cũng phải đang đối diện với vấn nạn kinh tế của XHCN. Nguồn cung cấp gạo tại Hà
Nội trở thành vấn nạn, CSVN vì đã quay lưng với hiệp dịnh Geneva, âm thầm quậy
phá miền Nam bôi nhọ và ám sát nhân viên Cao cấp của miền Nam, nên CSVN không thể
mở miệng xin mong sự giúp đõ từ kinh tế Miền Nam, CSVN ngoài phải tự trồng trọt
kiếm ăn mặt khác, ban lãnh đạo Hà Nội tiếp tục quay về với Trung Quốc bất chấp
vì nghe lời Bắc Kinh mà kết quả là những đau thương của Cải Cách Ruộng Đất.
Tháng 4, 1956, Phó
Thủ Tướng CSTQ Chen Yun, một nhà kinh tế gia chuyên môn trong Đảng CS Trung
Quốc, đã âm thầm không công khai đến Hà Nội. Trước lời yêu cầu của Hồ Chí Minh,
Chen đưa ra dư án chính về “Ưu Tiên Kỷ Ghệ Nông Nghiệp và cũng như đặt kỷ nghệ
nhỏ lên trước kỹ nghệ lớn” (light industry ahead of heavy industry) để nâng cao
nền kinh tế Bắc Việt. Ban lãnh đạo CSVN chấp nhận dự án của Chen.
Sự thật bằng
chứng là CSTQ đã bỏ ra rất nhiều trong việc nâng cao kinh tế trong phần kỹ nghệ
lớn tại Trung Hoa trong 5 năm đầu vào thời gian đó, sự khoa chương phóng đại
của Chen về nông nghiệp và những kỹ nghệ nhỏ rất là khác thường, và cũng như sự
chứng minh là Trung Quốc luôn quan tâm nhiều đến hình trạng tại VN trong sự “cố
vấn” và tài trợ của Bắc Kinh đối với CSVN. Chu Ân Lai lập lại sự quyết định của
Chen về sự cận trọng trong những dự án kinh tế trong qua trình viếng thăm Hà
Nội vào ngày 18-22 tháng 11, 1956, cũng như Lai đã nói với Hồ Chí Minh phải
kiềm chế những sự hấp tấp về những dư án thu hoạt Nông Nghiệp: “sự thay đổi đó
phải đi từng bước một.”
Nhà văn Donald S.
Zagoria đã phản luận trong cuốn sách Vietnam Triangle (VN Tam Giác) là trong
thời gian 1957 và 1960, CSVN đã thay đổi từ trung thành với Bắc Kinh qua Liên
Xô để có sự tài trợ của Liên Xô về những dự án nâng cao nền kinh tế XHCN-VNt.11
Trên thực tế, ban lãnh đạo Hà Nội vẫn tiếp tục, báo cáo và xin lệnh CSTQ về
những quyết định quan trọng như củng cố nền kinh tế tại Miền Bắc và công cuộc
cách mạng nơi Miền Nam. Trong quá trình tái tạo nền kinh tế của XHCN-VN 1958,
bộ chính trị CSVN bắt đầu đặt tâm vào công cuộc cách mạng tấn công Miền Nam VN.
CSVN báo cáo và xin quyết định từ CSTQ. Vào mùa Hạ 1958, Bộ Chính Trị CSVN đưa
trình lên CSTQ để xin quyết định cho 2 dự án “Sự nhận định về dự án Căn Bản cho
ViệtNam trong giai đoạn mới ” và “Ý kiến về dự án thống nhất vỹ tuyến Unification
Line và con đường cách mạng nơi miền Nam.”
Sau khi tham khảo
cẩn thận, Ban Lãnh Đạo CSTQ đã trả lời bằng một lá thư, chỉ thị “nền tảng chủ
yếu nhất, những quyết định quan trọng nhất, và những dự án khẩn cấp nhất” cho
công cuộc cách mạng của CSVN là phải thực thi Cách Mạng Chủ Nghĩa Xã Hội và Chủ
Nghĩa Xây Dựng Xã Hội tại miền Bắc. Về phía miền Nam, CSTQ tiếp tục chỉ thị, dự
án mà Hà Nội phải thực thi là phải nâng cao khẩu hiệu “Quốc Gia và Cách Mạng
Dân Chủ.” Tuy nhiên, khi trong thực tại sự nhận thức về công cuộc cách mạng
trong lúc đó vốn dĩ bất khả thi, CSTQ kết luận, CSVN nên “thành lập một công
cuộc đường hầm dài lâu, dưỡng sức, thành lập bộ tuyên truyền đến với đa số, và chờ
đợi cơ hội thích hợp.” Nói thẳng ra, Bắc Kinh thật sự không mong muốn lâm vào
cảnh CSVN chính thức ra mặt đối kháng với Hoa Kỳ. Judging by subsequent
developments, CSVN đã không dám cải lời CSTQ, trong thời gian 1958 và 1960
Hanoi luôn chú tâm vào nền kinh tế miền Bắc VN, thực thi “Dự Án 3 Năm” cải tổ
chủ nghĩa về mặt kinh tế và xã hội. Chính sách trở lại với thủ đoạn Cách
mạng Bạo Lực được Trung Ương Đảng CSVN thực thi vào tháng 5, 1959 nhưng lại
không nói rõ phải đi theo đường hướng nào. Thậm chí cũng không nhắc đến những
trắc trở của sự hợp nhất giữa quân sự và chính trị phải đối diện.
Trong 2 năm
kế tiếp, ban lãnh đaọ CSVN tiếp tục tranh luận về những mựu lược và sách lược.
Hồ Chí Minh tiếp lục báo cáo và thỉnh lệnh với CSTQ. Vào tháng 5, 1960, CSVN và
lãnh tụ CSTQ đã mở cuộc thảo luận tại Hà Nội và Bắc Kinh về những sách lược xâm
chiếm miền Nam Việt Nam.
Chu Ân Lai và Đặng Tiểu Bình đưa ra lập luận rằng
trong những sự tranh giành trong chính trị nên hợp nhất với vũ khí và quân sự
khi những thực trạng đang xãy ra giữa những thành phố và những vùng quê trong
miền Nam, một sách lược tranh đấu uyễn chuyễn cần nên được thi hành. Với trong
Thành Phố, CSTQ đưa quyết định, tranh đấu bằng chính trị nên được làm sách lược
chính, tuy nhiên nếu muốn đánh sụp chế độ ông Diệm, thì vũ lực thật sự là cần thiết.
Bởi vì đã có nhiều và đa số những căn cứ nơi những vùng quê, thì lực lượng quân
sự nên được thành lập tại đó, tuy nhiên đấu tranh bằng quân sự nên kèm theo với
đấu tranh chính trị.
Vào tháng 9- 1960,
CSVN mở Đại Hội Đảng CS lần thứ 3, nhưng lại không có quyết định gì về những
tình trạng thối nát hiện tại nơi miền Bắc, thay vào đó là chỉ âm mưu đánh chiếm
khi nền chính trị miền Nam Việt Nam đang lung lay. Để lợi dụng cơ hội mới này,
Quốc Hội CSVN kêu gọi và ra lệnh cho Mặt Trận Giải Phóng Miền Nam thực thi cả 2
chính sách đấu tranh bằng chính trị và quân sự đối với miền Nam VN, và kêu gọi
sự yểm trợ tối đa từ miền Bắc. Sách lược liên kết đấu tranh bằng quân sự và
chính trị với miền Nam vốn là những dự án và quyết định từ CSTQ.
Vào mùa Xuân 1961,
Tổng Thống Hoa Kỳ John F. Kennedy chấp thuận tăng viện trợ về Quân Sự và Ban
Quân Mưu (MAAG) với 100 cố vấn và đã gửi đến Việt Nam 400 lực lượng đặc biệt để
huấn luyện quân đội miền Nam những cách tiếp chiến khẩn cấp. Sự viện trợ của
Hoa Kỳ với Đông Nam Á đã khiến Lãnh đạo Bắc Kinh không yên tâm. Trong lúc Thủ
Tướng CS là Phạm Văn Đồng sang Bắc Kinh vào tháng 6-1961, Mao Trạch Đông đã
quyết định tăng thêm viện trợ cho mặt trận xâm lấn miền Nam trong khi Chu Ân
Lai tiếp tục hối thúc phải thực thi những sách lược uyển chuyển và quan trọng
nhất là “liên hợp giữa chính sách đấu tranh hợp pháp và đấu tranh bằng thủ đoạn
đen tối phi pháp cũng như phải liên kết đấu tranh bằng chính trị và quân sự.”
Năm 1962 một sự
kiện thay đổi lớn giữa sư nhúng tay của Hoa Kỳ và thái độ cũng như hành động
của Trung Quốc đối với cuộc nội chiến của Việt Nam. Vào tháng 2, Hoa Thịnh Đốn
(Washington) thành lập tại Sài Gòn một ban Quân Mưu (Military Assistance
Command, Vietnam (MAC,V)), để thay thế MAAG. Chính Phủ Kennedy buộc ghép ban
hành hành động này với số tăng trưởng mạnh về mặt Cố Vấn Hoa Kỳ và số lượng
quân sự tiếp viện với chính phủ Diệm, đánh dấu cho một tầng lớp mới về mật tham
dự của Hoa Kỳ tại Việt Nam.
Vào mùa Xuân năm
đó, một cuộc tranh luận xảy ra trong nội bộ ban lãnh đão Trung Quốc phán đoán
một Thế Chiến sẽ xảy ra, và dự định có thể hoà bình sống với những quốc gia tư
bản, và mức độ tài trợ của TrungQuôc đối với “công cuộc Giải Phóng”. Vào ngày
27 tháng 2, Wang Jiaxiang, Bộ Trưởng Bộ Liên Lạc Ngoại Giao, gửi một lá thư cho
Chu Ân Lai, Đặng tiểu Bình và Chen Yi ( bộ 3 cầm quyền về chích sách ngoại
giao), phản đối và chỉ trich khuynh hướng đánh giá cao về mặt nguy cơ Thế Chiến
xảy ra, và đã đánh giá thấp về những cơ hội hoà bình chung sống với những đế
quốc.
Về mặt yểm trợ cho “công cuộc giải phóng toàn quốc”, Wang đã thận trọng
thận trọng nhấn mạnh, kêu gọi sự chú ý đến những vấn nạn kinh tế của Trung Quốc
và hạn hẹp tài nguyên. Về vần đề của Việt Nam, Wang yêu cầu Đảng CS Trung Quốc
“cảnh giác đối với những đường lối chiến tranh của Đế Quốc Mỹ đã thực thi ở Đại
Hàn” và cũng cảnh báo về nguy cơ “Khrushchev và những người cùng phe đang kéo
chúng vào một cạm bẫy chiến tranh.”
Wang đưa ra dự án, nếu muốn chỉnh đốn và
tái tạo lại nền kinh tế và thắng lợi vượt qua những sóng gió giai đoạn khó
khăn, Trung Quốc nên chấp nhận một chính sách hoà bình và và thoả hiệp về mặt
ngoại giao, và với lãnh vực ngoại vận Trung Quốc không nên làm những gì không
có khả năng. Nhưng Mao Trạch Đông đã bỏ ngoài tai những ý kiến và dự án nêu ra
của Wang, thậm chí còn phán tội danh cho Wang là kẻ nâng cao “chủ nghĩa xét
lại” chính sách ngoại giao của “3 điều thoả mản và một sự giảm bớt” (sự thoả
mản với đế quốc, chủ nghĩa xét lại, và thế giới bảo thủ hoá , và giảm bớt sự
yểm trợ cho công cuộc Giải Phóng Toàn Quốc.)
Sự biến diễn của
cuộc tranh luận đã tạo ra những quyết định chính cho những chính sách của CSTQ
đối với Việt. Nếu như ý kiến của Wang được chấp nhận, thì nó sẽ có nghĩa là vai
trò của CSTQ đối với Đông Nam Á phải bị hạn chế. Nhưng Mao Trạch Đông đã quay
sang con đường quân sự, chọn lựa đối mặt với Hoa Kỳ. Sự việc này đã chuyển sang
bên trái của những chính sách ngoại giao, với sự nhấn mạnh của Mao trạch Đông
về tranh đấu giai cấp và chính sách cấp tiến trong sự liên hệ nội bộ Trung Quốc
1962. Sự việc này cũng ảnh hưởng đến vai trò của CSTQ đối với những vấn nạn
chưa dàn xếp nơi Việt Nam. Với sự bỏ ngoài tai ý kiến của Wang, một cơ hội đã
trồi lên sau này cho Hoa Kỳ len lõi vào Đông Nam Á đã bị hụt.
Vào mùa Hạ 1962, Hồ
Chí Minh và Nguyễn Chí Thanh đến Bắc Kinh để bàn thảo với ban lãnh đạo CSTQ về
tình trạng quan trọng do sự nhúng tay của Hoa Kỳ với Việt Nam và có thể Hoa Kỳ
sẽ có một cuộc tấn công Bắc Việt Nam. Hồ Chí Minh “xin” CSTQ tài trợ cho công
cuộc du kích tại miền Nam. Bắc Kinh đã thoả mán sự “xin cầu” của Hồ Chí Minh
bằng cách đồng ý gửi cho CSVN 90,000 cây súng trường và súng máy (AK), số lượng
này có thể trang bị cho 230 bộ binh tác chiến hat could equip 230 infantry
battalions. Những vũ khí này sẽ được dùng để yểm trợ mặt trận du kích tại miền
Nam. Vào tháng3,1963, Luu Thieu Ky, Bộ Trưởng Dân Nhân Giải Phóng Quân của
Trung Hoa (Chief of Staff of the Chinese People’s Liberation Army (PLA)), ghé
thăm CSVN và bàn luận với CSVN, CSTQ sẽ yểm trợ cho CSVN bằng cách nào nếu Hoa
Kỳ tấn công miền Bắc. Hai tháng sau, Lưu thiếu Kỳ, chủ tịch của PRC, đến Hà
Nội, và nói với Hồ Chí Minh: “Chúng tôi luôn sát cánh bên đồng chí, và nếu như
chiến tranh bùng nổ, đồng chí có thể nhìn Trung Hoa như là một cánh tay.”
Sự thật thì, Bắc
Kinh đã sớm chính thức ký kết với Hà Nội vào đầu năm 1963. Đến cuối năm đó, cán
bộ của CSTQ và CSVN đã bàn thảo về sự viện trợ giúp đỡ của Bắc Kinh về dự án
xây dựng những công trình phòng chiến và căn cứ Hải Quân ở vùng Đông Bắc lãnh
thổ CSVN.
Theo tài liệu từ Trung Hoa, vào năm 1963 CSTQ và CSVN đã ngầm ký kết
hiệp định là Bắc Kinh sẽ gửi quân tác chiến vào Bắc Việt Nam khi cần. Quân đội
CSTQ sẽ ở lại và chiến đấu tại miền Bắc để đoàn quân VC được rãnh tay xuống
miền Nam. Nhưng ngày giờ và điều kiện trong bản hiệp địh tới nay vẫn không rõ
ràng. Tổng kết, trong giai đoạn từ 1954 và 1963 Trung Quốc đã và luôn chặt
chẻ tham dự vào trong những sự phát triển và quyết định của nền tảng chính trị
Hà Nội. Đảng CS Trung Quốc “yêu cầu” Hồ Chí Minh phải chú tâm vào củng cố Đảng
CSVN và liên kết sách lược đấu tranh bằng chính trị và quân sự đối với miền Nam
VN..
Trong những năm từ 1956 và 1963, CSQT đã tiếp trợ cho CSVN 270,000 cây
súng, trên 10,000 đại pháo , trên 200 triệu đạn dược, 2.02 triệu Trái Pháo ,
15,000 dây truyền tin, 5,000 radio thông tin, trên 1,000 xe vận tải, 15 chiếc
máy bay, 28 tàu chiến, và 1.18 triệu quân phục. Tổng số viện trợ từ CSTQ đối
với CSVN trong thời gian này là hơn 320 triệu nhân dân tệ. Năm 1962 là một năm
chủ yếu của những sự quyết định của những hành động cũng như thái độ của Trung
Quốc đối với Việt Nam.
Bỏ rơi dự án tiến tới trong thận trọng, Mao Trạch Đông
đã chọn con đường đối đầu với Hoa Kỳ và quyết định đẩy mạnh sự tài trợ cần
thiết từ Trung Quốc đến Hà Nội. Số lượng lớn viện trợ vũ khí từ Bắc Kinh đến
với CSVN vào năm 1962 đã giúp đỡ Hồ chí Minh đẩy mạnh mặt trận du kích trong
miền Nam, và đã khơi dậy thêm sự nhúng tay của Hoa Kỳ. Vào cuối năm 1963, ban
lãnh đạo Trung Quốc rất là bất an về sự quyết định của Hoa Kỳ đối với Việt Nam
tuy nhiên CSTQ vẫn luôn yểm trợ và tài trợ tối đa cho CSVN đối mặt với Hoa Kỳ.
Nhất Thanh Tóm Dịch
-----
.jpg)
.jpg)
,+pitted+against+the+Cambodian+People's+National+Liberation+Armed+Forces.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
.jpg)
Uyển Thi 
