Du Tử
Lê, tác giả ‘Khúc Thụy Du’, qua đời ở tuổi 77
09/10/2019
Thi sĩ Du Tử Lê. (Hình: Dân Huỳnh/Người Việt)
Chia
sẻ
Thi sĩ Du
Tử Lê, nhà thơ quan trọng của nền thi ca miền Nam Việt Nam, qua đời tại thành
phố Garden Grove, California, thọ 77 tuổi. Tin này được cô Orchid Lâm Quỳnh, ái
nữ nhà thơ, báo tin qua đoạn text có câu: “Bố đã đi”.
Du Tử Lê
là một trong những nhà thơ có tác phẩm được phổ nhạc nhiều nhất và thịnh hành
nhất với công chúng Việt Nam. Trong đó có những tác phẩm trở thành đại chúng,
như Khúc Thụy Du, Chỉ Nhớ Người Thôi Đã Hết Đời, Đêm Nhớ Trăng Sài Gòn, Em Ngủ
Trong Một Mùa Đông, Giữ Đời Cho Nhau, Khi Tôi Chết Hãy Đem Tôi Ra Biển…
Nhật báo
Người Việt dẫn lời cô Orchid Lâm Quỳnh cho biết tim nhà thơ “ngừng đập lúc 8 giờ
6 phút tối thứ Hai, 7 tháng 10".
Hôm 09/10,
trên trang Facebook cá nhân của bà Phan Hạnh Tuyền, vợ của ông, ghi: “Ông Ngoại
lên trời rồi.”
Từ Thành
phố Hồ Chí Minh, bà Trương Đào Diệp Khanh, em vợ của thi sĩ, cũng là người điều
phối xuất bản và lưu hành các ấn phẩm thơ tại Việt Nam, nói với VOA rằng nhà thơ
ra đi để lại mất mát lớn lao cho gia đình, thân hữu:
“Tình
thương của anh dành cho gia đình quá lớn. Anh là là một người anh lớn, một người
anh luôn luôn gần gũi và chia sẻ những khó khăn.”
Nhà văn Vũ
Thư Hiên ở Paris, một người bạn thâm giao của nhà thơ Du Tử Lê, viết cho VOA
hôm 09/10: “Du Tử Lê được thiên hạ biết đến, được nhớ đến, là nhờ những bài thơ
không vần với những chấm, phẩy, gạch nối, ngoặc đơn, ngoặc kép và những ký hiệu
toán học. Những cái đó là tốt, là xấu, là hay, là dở, tôi không bàn. Trong địa
hạt này tôi là kẻ ngoại đạo. Nhưng điều tôi thấy rõ là Du Tử Lê đã và đang làm
một cái gì đó chưa từng có.”
Ông Vũ Thư
Hiên viết tiếp: “Anh là kẻ khai phá. Cái mà anh đang khai phá rồi đi đến đâu là
chuyện về sau. Nhưng ngay bây giờ tôi đã bắt gặp đâu đó những người theo chân
anh. Như thế, anh không hề đơn độc.”
Từ Sài
Gòn, nhà thơ Trần Tiến Dũng viết cho VOA, rằng Du Tử Lê "luôn là thi sĩ của
tình yêu đôi lứa trong màu sắc triết lý nhân sinh thuần khiết." "Thi
sĩ Du Tử Lê thành công ngay cả với thế hệ sinh sau 1975. Ông luôn là thi sĩ của
tình yêu đôi lứa trong màu sắc triết lý nhân sinh thuần khiết. Ngôn ngữ thi ca
của ông về đề tài này thật tuyệt với đám đông, bởi đó là ngôn ngữ thơ vốn luôn
là nhu cầu hiện hữu trong tâm thức khao khát tình yêu của công chúng, bất chấp
hoàn cảnh trần trụi tha hoá của ngôn từ tuyên truyền chính trị nhân danh và lồng
ghép vào thi ca tình yêu."
Và, vẫn
theo nhận định của Trần Tiến Dũng, thơ Du Tử Lê "ngay cả khi bị cho là thời
trang, trang điểm cho cảm xúc đám đông thì vẫn luôn đánh thức đươc nhận thức hiển
nhiên cho mỗi cá nhân, bất chấp họ thuộc đám đông nào rằng, chính họ luôn có mối
tình đẹp, đẹp tuyệt vời để sống và yêu.”
Từ
California, họa sĩ Trịnh Cung nói ông “bàng hoàng vì bất ngờ nhận được tin bạn
mình không còn nữa.”
Theo lời họa
sĩ, Du Tử Lê và một số bạn văn nghệ ở “Bolsa” vẫn hay hẹn nhau tại cà phê Hạt Ngò,
“một quán cà phê quen thuộc, nơi một góc sân, anh vẫn thường ngồi ở đó với một
số văn hữu của Bolsa mỗi buổi sáng.”
“Du Tử Lê
dưới mắt anh em trẻ hơn ở đây là một ngọn lửa, là một ngôi sao để họ tìm thấy một
sự ấm áp, một niềm tin đủ để họ yêu và tiếp tục cho việc sáng tác của mình. Hiền
lành, nhẫn nhịn và đam mê sáng tác là những đặc điểm mà Du Tử Lê giữ mãi cho đến
tận hơi thở cuối cùng. Anh ra đi, tôi mất đi một nơi để hẹn, để chuyện trò, để
bàn về những dự án văn học và nghệ thuật cho Bolsa, chỗ anh ngồi mỗi buổi sáng ở
đó là một nơi rất cần cho những tháng ngày lưu vong của tôi ở đây. Vĩnh biệt
anh, một trong những nhà thơ tài hoa nhất của Sài Gòn trước 1975.” Vẫn theo lời
họa sĩ Trịnh Cung.
Du Tử Lê,
tên thật là Lê Cự Phách, sinh năm 1942 tại Hà Nam. Năm 1954, ông theo gia đình
di cư vào miền Nam. Ông là cựu học sinh trường Chu Văn An, Trần Lục rồi đại học
Văn Khoa Sài Gòn, nguyên sĩ quan Quân lực Việt Nam Cộng hòa.
Ông làm việc
tại cục Tâm Lý Chiến trong vai trò phóng viên chiến trường, trước khi làm Thư
ký tòa soạn nguyệt san Tiền Phong. Năm 1969, Du Tử Lê theo học khóa tu nghiệp
báo chí tại thành phố Indianapolis, bang Indiana. Năm 1973, ông được trao giải
Văn Học Nghệ Thuật Toàn Quốc, bộ môn Thi Ca, với thi phẩm: “Thơ Du Tử Lê
1967-1972,” theo trang web của nhà thơ Du Tử Lê.
Ông định
cư tại Hoa Kỳ sau biến cố 30 tháng 4/1975. Khởi sự làm thơ rất sớm, từ năm 1953
tại Hà Nội, với nhiều bút hiệu khác nhau, bút hiệu Du Tử Lê được dùng chính thức
từ năm 1958 trên tạp chí Mai.
Thơ của
ông xuất hiện trên nhiều tạp chí trong và ngoài nước. Ông có thơ đăng trên nhật
báo Los Angeles Times, 1983 và New York Times, 1994. Ông là một trong 6 nhà thơ
Việt Nam thuộc thế kỷ thứ hai mươi, có thơ được chọn in trong tuyển tập “Thi ca
Thế giới từ thời Thượng Cổ tới hôm nay”và là một trong 7 nhà thơ miền Nam, được
cố nhà văn Mai Thảo chọn là “7 Vì sao Bắc đẩu” của nửa thế kỷ thi ca Việt Nam.
|
|
|
Hội thảo về xu
hướng cộng hoà tại Việt Nam
Do nhu cầu của thời đại và hội nhập với thế giới bên ngoài
từ thập niên 90, chính quyền cộng sản Việt Nam bị bắt...
|
|
|
Trong một
cuộc phỏng vấn với VOA trước đây, tác giả Khúc Thụy Du nói:
“Bài Khúc Thụy
Du tôi viết vào năm 1968, khoảng thời gian vừa xảy ra cái tết Mậu
Thân. Hồi đó tôi làm phóng viên chiến trường, được cử đi tường thuật về một trận
đánh mà tôi còn nhớ là ở trên đường ra Quang Trung.
“Khi tôi
đi như vậy thì còn giới nghiêm, dọc đường gần như không có người. Tôi thấy những
xác chết, những cánh tay, những phần thân thể bị văng lủng lẳng trên các dây điện.
Tôi cũng nhìn thấy những con chó hoang vì chủ đã bỏ đi lánh nạn gậm những khúc
xương người. Tôi bị chấn động trước cảnh tượng này và làm ra bài thơ. Khi về một
người bạn của tôi ngày đó, anh Trần Phong Giao, làm tờ báo Văn, làm một số báo
sau biến cố tết Mậu Thân, hỏi xin bài. Tôi đưa bài thơ đó cho anh.
“Tôi muốn
nói Khúc Thụy Du là một bài thơ mới về chiến tranh. Nó hoàn
toàn không phải là một bài thơ tình. Tình yêu trong Khúc Thụy Du.
__._,_.___
Posted by: Dien bien hoa binh