-----
CON NGƯỜI THẬT CỦA
THƯỢNG TỌA THÍCH TRÍ QUANG
Đào Văn Bình
THƯỢNG TỌA THÍCH TRÍ QUANG
Đào Văn Bình
Vào ngày 1-11-1963 khi
quân đội đứng lên làm cuộc đảo chánh lật đổ chế độ của gia đình Ô.
Ngô Đình Diệm - mà Hội
Đồng Quân Dân Cách Mạng do Đại TướngDương Văn Minh cầm
đầu gọi đó là cuộc “Cách Mạng” thì tôi là cậu sinh viên Luật Khoa Năm Thứ Nhất,
chuẩn bị thi lên Năm Thứ Hai của Đại Học Luật Khoa Sài Gòn. Bố tôi sính
đọc sách báo, vả lại gia
đình cư
ngụ ở xóm lao động cho nên Radio hàng xóm mở ầm ầm cả ngày
khiến dù không muốn nghe nhưng cũng phải nghe tintức từng giờ của đài phát thanh. Hơn
thế nữa khi Sài Gòn nổ ra cuộc đấu tranh của Phật Giáo thì
hầu như các đại
học, trung học đều đóng của hoặc tự động bãi khóa.
Đại Học Luật Khoa không có cuộc tự động bãi khóa
nào nhưng trường cũng phải đóng cửa một thời gian cho
nên một số sinh viên rảnh rỗi, kéo nhau đi tham dựnhững cuộc biểu tình. Dĩ nhiên trong
bối cảnh đó, tôi cũng như hầu hết số sinh viên cùng trang lứa hiểu biết khá
nhiều về tình hình của đất nước lúc bấy giờ. Cái kỳ lạ
của dân Sài Gòn là dù tiếng súng nổ ầm ầm, xe tăng, quân đội ào ào tấn công vào
Dinh Độc Lập, Thành Cộng Hòa (căn cứ của Liên Minh Phòng
Vệ Phủ Tống Thống) như thế, nhưng hễ lơi tiếng súng một chút là kéo nhau ra
xem, chẳng sợ tên bay đạn lạc gì cả!
Tôi cũng nằm ở trong
số dân Sài Gòn, đám thanh niên, sinh viên “điếc không sợ súng” này. Chính vì
thế mà tôi đã chứng kiến tận mắt cảnh đồng bào, bà con buôn
bán ở Chợ Bến Thành đã đem cơm nước, trái cây ra tặng binh sĩ Nhảy Dù khi đài
phát thanh loan báo anh em Ô. Ngô Đình Diệm đã bị lật đổ. Đã chứng kiến cảnh,
đồng bào, thanh niên Sài Gòn dùng giây kéo xập tượng Hai Bà Trưng dựng ở Bến
Bạch Đằng. Chiếc tượng đổ gục, cổ tượng đứt lìa và được đám đông đưa lên chiếc
xích-lô, đẩy quanh đường phố, reo hò như một đám rước. Sở dĩ có
chuyện này là vì trước đó lâu lắm, người dân đã bàn tán,
đây là tượng của hai chị em bà Ngô Đình Nhu chứ không phải tượng Hai Bà Trưng
với tóc con trai (demi-garcon) chải tém và áo hở cổ (decolleté) - kiểu áo quen thuộc của
bà Ngô Đình Nhu.
tượng "hai bà Trưng" trước và sau Cách Mạng.
Ảnh nguồn http://community.vietfun.com/showthread.php?t=691197&page=3
Qúy vị, qúy bạn có thể
nhìn lại tấm hình lịch sử này ở nơi trang 34 của cuốn
The Eyewittness History of the Vietnam War của George Esper and The Associated
Press xuất bản Tháng 11,1983 tại Hoa Kỳ, và nơi trang 36&37: Hình ảnh một
rừng thanh niên, sinh viên Sài Gòn bu quanh hàng rào Dinh Độc Lập,
reo hò hoặc thò qua bắt tay binh sĩ VNCH là những đơn vị đầu
tiên đã tấn công vào dinh và lật đổ chế độ.
Sau những cuộc đảo
chính, chỉnh lý, biểu dương lực lượng liên miên của
các ông tướng và biến cốMiền Trung, năm 1967 Hiến Pháp Đệ
Nhị Cộng Hòa ra đời, và sau khi liên danh hai Ô. Thiệu-Kỳ đắc cử tổng thống,
cùng với sự rạn nứt giữa TT. Thích Tâm Châu
và TT. Thích Trí Quang khiến Phật Giáo phải
chia đôi… thì chuyện đấu tranh của Phật Giáo năm 1963,
chuyện gia đình Ô. Diệm cũng đã trở thành dĩ
vãng của lịch sử. Hơn thế nữa áp lực quân
sự lúc này rất nặng, đời sống của dân chúng quá khó khăn,
với sự hiện diện của hơn 500,000 quân đội Mỹ tại Miền
Nam, không ai còn rảnh rỗi “hưởn” để đào sới lại lịch sử năm
1963 và hai anh em Ô. Ngô Đình Diệm cũng đã yên nghỉ ở Nghĩa Trang Mạc Đĩnh
Chi.
Cho tới ngày
30-4-1975, thật tình tôi chưa hề đọc hoặc xem qua một tài liệu,
một bài báo nào nói rằng TT. Thích Trí Quang là cán bộ
hoặc đảng viên đảng CSVN. Rồi khi khối 1 triệu người Việt di tản rồi vượt biển
tìm Tự Do tôi cứ nghĩ mọi người sẽ
bỏ qua những đau thương của quá khứ, thành lập một
mặt trận thống nhất để giành lại cơ đồ. Nhưng không! Sự yên bình, đòan kết và cảm thông ở
hải ngọai chỉ có được một hai thập niên. Vào giữa thập niên 1990 đã có những
bài viết, cuốn sách đánh bóng lại ông Ngô Đình Diệm như
một thứ “cha già của dân tộc”. Rồi cả những cuốn sách, bài viết công kích cuộc
đấu tranh của Phật Giáo năm 1963 mà chiến lược nhắm vào việc
cho rằng TT. Thích Trí Quang là đảng viên đảng CSVN.
Nếu quả thực TT. Thích Trí Quang là
“cộng sản nằm vùng” thì điều đó có nghĩa là cuộc đấu tranh cho quyền bình đẳng tôn giáo năm
1963 của Phật Giáo hoàn toàn bịa đặt và
do cộng sản giựt giây, lèo lái, hoặc chỉ đạo chứ thực ra dưới
thời Ô. Ngô Đình Diệm không chuyện có kỳ thị tôn giáo. Vậy thì chính
nghĩa của cuộc đấu tranh năm 1963 nằm ở chỗ tìm hiểu lý
lịch của TT. Thích Trí Quang. Bản thân tôi,
từ trước đến giờ chưa bao giờ nghĩ rằng TT. Thích Trí Quang là
cán bộ cộng sản, nhưng nay thì thấy mình cần phải tìm hiểu lại
xem con người thực của TT. Thích Trí Quang như
thế nào.
Với đà tiến bộ vượt
bực của kỹ nghệ điện tử, với Google - bộ nhớ của nhân lọai - chúng ta dễ
dàng tìm kiếm những dữ kiện liên quan
đến TT. Thích Trí Quang. Trong tinh thần tìm hiểu sự
thực, không thêm thắt ý kiến cá nhân,
tôi xin dịch ra Việt Ngữ bốn tài liệu gửi kèm
theo đây để quý vị, quý bạn suy nghĩ:
1) Declassified CIA
Documents on the Vietnam War/ Thích Tri Quang
(Tài liệu giải
mật của CIA về Chiến Tranh Việt Nam/Thích Trí Quang)
Tài liệu này do Viện Đại Học Saskatchewan
(Canada) sưu tầm và phổ biến. Tôi xin dịch phần Tóm Lược Chính
(Abstract) trong báo cáo của CIA như sau:
“Một cuộc phân tích để xem - liệu Thích Trí Quang có
liên hệ/hoặc là cán bộ cộng sản, Con Người và Mục Tiêu Đấu
Tranh: Báo cáo tình hình cho tới
ngày 27-8-1964 đánh giá rằng Trí Quang không
phải là cộng sản, ông ta chỉ muốn thiết lập một chính
quyền do thần quyền/tôn giáo lãnh đạo ở Miền Nam.
Tin tình báo gửi bằng cable, TDCS 314/02342-64. August 28, 1964. 8 trang.
Mật/Không phổ biến. Bản sao đã được tẩy sạch. Giải tỏa ngày
24 Tháng 5, 1976. “
2) “Only Religions Count in Vietnam”: Thich
Tri Quang and the Vietnam War
(Chỉ Có Tôn Giáo Là Đáng Kể Ở Việt Nam:
Thích Trí Quang và Cuộc Chiến Tranh Việt Nam)
biên khảo của James McAllister- Phân Khoa Chính Trị Học, Đại Học Williams,
Williamstown, MA 01267, điện thư: jmcallis@williams.edu .
Tôi xin dịch phần Tóm Lược Chính (abstract) như sau:
“Đã từ lâu, Thích Trí Quang là một
trong những nhân vật gây tranh cãi nhiều nhất trong
lịch sử chiến tranh Việt Nam. Các học giả cánh
hữu cho rằng Trí Quang có thể/có nhiều khả năng là cán bộ
cộng sản họat động dưới sự chỉ đạocủa Hà Nội. Còn
các học giả cánh tả lại cho rằng Trí Quang là
một lãnh đạo tôn giáo đấu tranh
bất bạo động/hòa bình cho dân chủ và muốn sớm chấm dứtchiến
tranh. Tài liệu biên khảo này cho thấy cả hai lập luận trên
đều không có tính thuyết phục. Như các giới chức Hoa Kỳ đã
công bằng/đứng đắn kết luận rằng không có bằng chứng khả
tín nào cho thấy Trí Quang là một cán bộ cộng sản hoặc
có thiện cảm với cuộc chiến của Hà Nội hay Mặt
Trận Giải PhóngMiền Nam. Rút ra từ những tài liệu rộng rãi còn lưu trữ qua
những cuộc đàm luận giữa Trí Quang và
các giới chức Hoa Kỳ, hiển nhiên Trí Quang thật
sự chống cộng mạnh mẽ và hoàn tòan hiểu được/cảm nhận được việc xử dụng quân
đội Hoa Kỳ để chống lại Bắc Việt và Trung
Hoa. Yếu tố chính gây mâu thuẫngiữa phong trào đấu
tranh của Phật Giáo và bộ tham mưu của Johnson là Trí Quang cương
quyết cho rằng những chế độ quân nhân sau Ngô Đình Diệm thù nghịch với Phật Giáo và
không có khả năng đưa cuộc đấu tranh chống cộng sản tới thành công.”
3) World: A Talk With
Thich Tri Quang (Friday Apr.22,1966) TIME MAGAZINE
Đây là cuộc phỏng vấn liên quan
đến nhiều vấn đề như cuộc bầu
cử Quốc Hội Lập Hiến thiết lập nền Đệ Nhị
Cộng Hòa và việc ứng cử của hai Ô. Thiệu-Kỳ. Vì bài phỏng vấn dài
cho nên tôi chỉ phiên dịch phần quan điểm của
TT. Trí Quang liên quan tới cộng
sản và sự hiện diện của quân đội Mỹ tại Việt Nam mà
thôi.
“ Trong một cuộc phỏng vấn riêng tư
bất thường, tương đối hiếm hoi bởi vì Thượng Tọa ít khi dành
cho báo giới Tây Phương những cuộc phỏng vấn như
vậy, với các phóng viên của TIME như Frank McCullock và James Wilde tại nơi cư
trú của Thượng Tọa tại Sài Gòn, trong căn phòng của
một bệnh viện điều dưỡng. Thông dịch viên là Thân Trọng Huề, một cộng tác viên
người Việt của báo TIME, người đã gọi Thượng Tọa là
Venerable cho đúng với địa vị của Thượng Tọa trong Giáo Hội. Trí Quang mặc
áo của bệnh viện, quần bà ba trắng và đi dép da.”
Hỏi: Nếu tình hình ổn
định trở lại với Việt Nam và
cuộc chiến đấu chống cộng thành công, Thượng Tọacó
nghĩ rằng cuối cùng ở một chừng mực nào
đó sẽ có những cuộc thương thảo với Việt Cộng?
Đáp: Dĩ nhiên, khi đưa ra câu hỏi như vậy là quý
vị đã tự có câu trả lời - hiển nhiên bất
cứ cuộc chiến nào rồi cũng kết thúc bằng thương
lượng. Nhưng những cuộc thương lượng chỉ
xứng đáng khi có lợi cho cả hai phe. Nếu qúy vị thương thảo mà không lợi ích gì
cho lý tưởng và cuộc đấu tranh thì đó là sự đầu hàng ngụy
trang bằng thương thảo. Chắc chắn tôi không đồng ý về
bất cứ một cuộc đầu hàng nào như vậy.
Hỏi: Thượng Tọa có
tin rằng có những thành phần phi-cộng-sản ở trong hàng
ngũ Việt Cộng không?
Đáp: Nếu có những thành phần này thì
họ bị lợi dụng và chỉ đạo bởi
những người cộng sản, cho nên chúng ta chẳng hy vọng gì
vào họ. Còn họ chỉ là những người chạy theo, thì họ cũng
chẳng ích lợi gì cho chúng ta.
Bị cộng sản lợi dụng hay bị cộng sản sai khiến thì
cũng giống như cộng sản.
Hỏi: Thượng Tọa nghĩ
gì về bộ phận Việt Cộng?
Đáp: Theo tôi, đây chỉ là cách chơi chữ. Người ta cố tách biệt
Cộng Sản Bắc Việt và Cộng Sản Miền Nam. Thật ra không
có sự phân biệt như vậy. Cả hai đều là cộng sản. Là
một tu sĩ, điều tôi lo lắng là chủ
thuyết trong đầu họ còn nguy hiểm hơn súng mà họ cầm trên tay.
Hỏi: Thượng Tọa có ý kiến gì
về những lời đồn đãi là việc đầu tiên mà quốc hội lập hiến làm
là đòi người Mỹ rút khỏi Việt Nam?
Đáp: Những lời đồn đãi như vậy hòan
tòan có tính cách bôi lọ. Hoàn toàn không
có cơ sở. Người ta không nên hỏi tại sao người Mỹ phải ở lại Việt Nam.
Ai ai cũng đồng ý rằng cuộc chiến đấu chống cộng ở đây
phải có sự trợ giúp của người Mỹ. Vậy thì trở ngại
chính là làm thế nào để nâng cao giá trị của
sự giúp đỡ đó. Cuộc trợ giúp của người Mỹ tại Việt Nam ngày
hôm nay đã không được hỗ trợ đầy đủ bởi vì không có những vị đại diện của
người dân làm công việc đó. Khi quốc hội được bầu ra, chính quốc hội sẽ làm
công cuộc hỗ trợ tinh thần, nâng cao gía
trị và chấp nhận sự trợ giúp của người Mỹ.
4) From Wikipedia, the
free encyclopedia
“Thích Trí Quang (sinh năm
1924) là một tăng sĩ Phật Giáo Đại Thừa Việt Nam đã
được biết tới qua vài trò lãnh đạo cuộc khủng
hỏang Phật Giáo năm 1963 vốn chiếm đa số tại
Nam Việt Nam. Trong cuộc đấu tranh, ông hô hào tín đồ noi
gương cuộc đấu tranh bất bạo động của Gandhi, nhìn thấy
cuộc chống đối lan rộng chống lại chính
quyền Thiên Chúa Giáo của TT. Ngô Đình Diệm và chính
sách thân Thiên Chúa Giáo, chống Phật Giáo của
ông ta, do ảnh hưởng của người anh cả là
Giám Mục Ngô Đình Thục ở Huế. Những cuộc đàn áp biểu tình liên tục của
Diệm đã đưa tới sự bất mãn lan rộng
trong dân chúng, và đưa tới cuộc đảo chính vào Tháng 11,
1963 lật đổ ông và gia đình ông.
Trong những năm khởi đầu, Thích Trí Quang đi Tích Lan để
để nghiên cứu thêm về Phật Giáo.
Khi trở về ông tham gia phong trào kháng
chiến chống Pháp để giành độc lập cho Việt Nam (*).
Vào ngày 8 Tháng 5, 1963 nhân lễ Vesak, ngày đản sanh của Đức Phật Gotama, Phật tử tại
Huế đã chuẩn bị, kể cả việc treo cờ Phật Giáo. Nhà cầm quyền
đã dựa vào một nghị định ít khi thi hành để
ngăn cấm việc treo cờ. Việc ngăn cấm này đã xảy ra cho dù trước đó một tháng
nhân lễ ngân khánh thứ năm của Giám Mục Ngô Đình Thục cờ Thiên
Chúa Giáo được treo mà không hề bị ngăn cản. Phật tử Huế
không tuân theochỉ thị và tổ chức một cuộc biểu tình, tụ họp tại
đài phát thanh để hy vọng nghe tiếng nói của Thích Trí Quang trong chương
trình phát thanh thường lệ. Chính quyền cho ngưng buổi phát
thanh và nổ súng vào đám đông khiến 9 người thiệt mạng. Vào ngày 10
Tháng 5, Phật tử bắt đầu chiến dịch tranh đấu đòi bình đẳng tôn giáo, bồi thường cho
nạn nhân và trừng phạt những người có trách
nhiệm và quyền treo cờ Phật Giáo. Thích Trí Quang nhắc
nhở khối người biểu tình không để cộng sản lợi dụng tình trạng bất
ổn và chủ trương đấu tranh bất bạo động. Khi cuộc
khủng hỏang trở nên sâu rộng, Thích Trí Quang vào
Thủ Đô Sài Gòn để thương thuyết và chuẩn bị cho những
cuộc xuống đường sau cuộc tự thiêu của Thích Quảng Đức vào
ngày 11 Tháng 6. Trước cuộc tấn công của mật vụ và lực lượng đặc biệt của
Ngô Đình Nhu vào Chùa Xá Lợi ngày 21 Tháng
8, ông đã trốn vào Tòa Đại Sứ Hoa Kỳ. Ông được Đại Sứ Hoa Kỳ là Henry Cabot
Lodge nhận và từ chối không giao ông cho mật vụ của Nhu sau khi lục sóat chùa,
nổ súng và đánh đập tăng ni. Tại Huế, 30 người chết vì đã làm
hàng rào ngăn cản người của Nhu tấn công vào các chùa.
Sau cuộc đảo chánh ngày 1-11-63 lật đổ Diệm và Nhu, người ta đồn
rằng nhóm quân nhân muốn Thích Trí Quang là một
thành viên của nội các nhưng Bộ Ngọai Giao Hoa Kỳ bày tỏ chống đối.
Sau cuộc chỉnh lý năm 1964 của Nguyễn Khánh lật đổ Dương Văn Minh,
Khánh ra lệnh giết Đại Úy Nguyễn Văn Nhung là cận vệ của Minh và cũng là người
đã giết hai anh em Diệm, Nhu. Điều này gây ra lời đồn đại là những chính trị gia thân
Diệm sẽ phục hồi quyền lực khiến Trí Quang ngưng
cuộc hành hương Ấn Độ để tố chức
những cuộc phản đối (Khánh). Vào cuối năm 1964,
Khánh thu hồi quyết địnhquản thúc các tướng
ở Đà Lạt mà đứng đầu là Trần Văn Đôn.
Vào năm 1965 những cuộc biểu tình lại tái xuất hiện khi
người chống Diệm là tướng Nguyễn Chánh Thi - Tư Lệnh Quân Đòan I bị Thủ Tướng Nguyễn
Cao Kỳ cất chức. Vào thời điểm này, Nguyễn Cao Kỳ bắt giữ Thích Trí Quang và
ra lệnh quản thúc tại gia (chùa). Khi
Sài Gòn xụp đổ và cộng sản tràn vào Nam Việt Nam thì
Thích Trí Quang một lần nữa lại bị
nhà cầm quyền cộng sản quản thúc tại gia (chùa).”
Nhận Định:
Tại các quốc gia văn minh Tây Phương,
việc duyệt xét lại lịch sử, tìm hiểu sự
thực của lịch sử diễn ra hằng ngày,
hằng tháng và hằng năm bởi các nhà nghiên cứu sử học
khi có thêm những dữ kiện mới. Thậm chí trong các lớp
học về lịch sử của Hoa Kỳ, người ta còn cho học sinh tổ
chức những tòa án giả để xét tội Tổng Thống Jackson, người đã giết hại dân Da
Đỏ. Duyệt xét, tìm hiểu sự thực của lịch sử,
thậm chí lập tòa án như đã nói ở trên không có nghĩa là các nhà giáo dục Hoa Kỳ
dạy cho học sinh căm thù TT. Jackson
mà chỉ muốn thế hệ sau tránh vết xe đổ của các thế hệ đi trước. Giả dụ việc làm của
TT. Jackson không được các sử gia mổ xẻ, phân tích thì điều đó có nghĩa là TT.
Jackson làm đúng và các thế hệ sau “cứ thế
mà làm”, như thế tác hại cứ triền miên,
không dứt. Do đó, trong tinh thần học hỏi, xây dựng đất
nước và nhất là cho thế hệ mai sau, tôi hoan
nghênh mọi nỗ lực khoa học,
khách quan, đứng đắn để tìm hiểu về con người thực
của TT. Thích Trí Quang. Tuy nhiên việc nghiên cứu lịch sửkhông
phải chuyện dễ dàng. Các sử gia đã chỉ cho chúng ta có hai
nguồn sử liệu để nghiện cứu:
1) Tài liệu chính yếu (Primary
Source) bao gồm các chỉ dụ, đạo luật,
sắc lệnh, nghị định hành chánh, mệnh lệnh, biên bản các
phiên họp nội các, các báo cáo, tờ trình, các
tấm hình, băng ghi âm, các thước phim tài liệu, phỏng vấn có
ghi âm/thu hình, công báo là những tài liệu chính xác của lịch sử.
2) Tài liệu thứ
yếu (Secondary Source) như thơ, kịch, tiểu thuyết, bài viết, những tâm tình, trao đổi giữa cá nhân,
hồi ký liên quan đến một giai đọan lịch sử nào
đó. Các tài liệu này mức độ khả tín rất thấp và có khi
không đáng tin cậy vì nó có rất nhiều ý kiến cá nhân (yêu
ghét, chủ quan) đưa vào đó. Những sử gia đứng đắn không
bao giờ bằng cứ vào Secondary Source để viết lịch sử.
Ngay cả những cuôc trao đổi riêng tư giữa các nhân vật lịch sử,
hoặc những nhân vật có liên quan cũng cần
được kiểm chứng qua báo chí, tài liệu lưu trữ,
băng ghi âm, nhật ký, văn khố v.v…
Do đó, nếu có vị nào
không đồng ý với tài liệu đã giải mật
của CIA và coi đó như tài liệu giả hoặc do
nhóm thân cộng bịa đặt ra hoặc sự đánh giá của
Trung Ương Tình Báo Hoa Kỳ hòan tòan sai lạc, có thể viết thư
đặt vấn đề với cơ quan CIA. Hoặc tài liệu nghiên cứu của
James McAllister, Wikipedia và cuộc phỏng vấn của báo
TIME là thiếu vô tư hoặc thân cộng, chúng ta có
thể viết thư phản đối hoặc cung cấpcho
họ những tài liệu chính xác hơn không
ngòai mục đích làm sáng tỏ lịch sử,
một nhu cầu cần thiếtcủa một dân tộc muốn tiến lên.
Sau hết, chúng ta nên
nhớ rằng một dân tộc man di mọi rợ thì không có lịch sử.
Một dân tộc nô lệ thì lịch sử bị ngọai
bang bóp méo, cạo sửa, hoặc viết lại. Một dân tộc độc lập và
hùng mạnh thì lịch sử phải được học hỏi, nghiên cứu, kế thừa và
phê phán trong tinh thần khách quan và hướng về tương lai.
Đào Văn Bình
(Tháng 12, 2009)
__._,_.___
